TÜRKİYE GENEL KÜLTÜR
KISA BİLGİLER WWW.E-İMAMLAR.COM
Amacımız sadece sınava kalan
kısıtlı zamanda adayların bilgilerini
hatırlamalarını sağlamaktır.
Dikkatlice okuyarak karşılıklı soru yanıt
tarzında çalışmanız yararlı olacaktır.
1 Sığır yetiştiriciliği en çok Erzurum-kars platosu ile doğu karadenizde
yapılır.
2 Etibank ve mta madenleri işletmekle
görevlidir…ülke gereksinimini karşılamayan
madenler:petrol,doğalgaz,taşkömür,nikel
3 Doğalgaz,Trakya-hamitabat,Mardin,çamurlu..jeotermal
denizlide
4 Süt sanayi en çok doğu Karadeniz ve doğuda..et sanayi
en çok doğuda..salça,konserve sanayi g.marmara
5 Otomotiv sanayi başta bursa olmak üzere
İstanbul,Ankara,İzmir,Eskişehir
6 Hukukun
gelişimi>….Sümerler>Hititler>yunan>roma>bugünkü
batı
7 Erkek 17 kadın 15 yaşına gelmedikçe evlenemez(aile
izni) 18 lerine kadar
8 Monarşik devlette hakimiyet tek kişinin
padişah,prens…oligarşikte
grubun…teokratik din devletidir
9 Demokraside çoğulculuk,en az 2
veya daha fazlanın içinden seçilmesi
esasıdır.çoğunluk ise seçimde en fazla oy
alanın seçilmesidir
10 Temsili demokrasi:milletin kendi hakimiyetini
genel oyla seçtiği temsilcilerin oluşturduğu parlamentoya
geçici bir süre için devrettiği demokrasidir.
11 Anayasa en çok meclisin2/3
çoğunluğu ile değiştirilebilir
12 Yasama görevi TBMMnindir,kanunları
koyma,değiştirme,kaldırma görevi,bakanlar
kurulu ve bakanları denetler,para
bastırılması,savaş ilanı,ölüm cezaları,seferberlik,cumhurbaşkanını
seçer
13 Yürütme,cumhurbaşkanı
ve bakanlar kuruluyla devletin amacına yönelik hizmetleri
yapmaktır.cumhurbaşkanın görevleri:TBMMden
çıkan kanunları onaylamak veya veto etmek,başbakanı
atamak,bakanları atamak,milletlerarası anlaşmaları
onaylamak,M.G.K yı toplantıya
çağırmak ve ona başkanlık etmek,yüksek
mahkemelerin üyelerini seçmek
14 karadenizde
dağlar kıyıya paralel,bu yüzden kıyılar bol
yağış alır…kıyılırla iç
kesimler arasındaki ulaşım güçtür.en fazla
yağış sonbahar,en az ilkbahar…Zonguldak türkiyenin tek taşkömürü
yatağıdır
15 Marmara yüksekliği en
az…Karadeniz-akdeniz geçiş
iklimi…çatalca-kocaeli
bölümü yoğun nüfuslu.yıldız
bölümü seyrektir…yüzölçüme
göre tarıma ayrılan alanların oranının en fazla
olduğu bölge…ayçiçekte
1…ipek böcekciliği g.marmarada yapılır..bursa ve gemlikte ipekli
dokuma…izmitte rafineri…tekirdağda alkollü içki
fabrikası…adapazarında,bursada otomotiv…
16 Egede dağlar denize dik
uzandığımdan denizin ve iklimin etkisi iç
kısımlar sokulur..1.ürettiği
ürünler:üzüm,tütün,incir,zeytin…arpa,buğday,haşhaş
da var…İzmir aliağada arfineri
17 Akdenizde
dağlar kıyıya paralel,ulaşım
güçtür,geçitlerle…dağlar ve platolalrı oluşturan taşlar kalkerli bir
yapıya sahiptir..en yağışlı mevsim
kış..iç kesimlerde karasal iklime
geçilir…kıyıda muz,turunçgil,zeytin,pamuk,susam,yerfıstığı
yetiştirilir…iskenderunda demir
çelik
18 Güneydoğu en kurak
bölgedir..fırat,Dicle buradan
geçer…mercimek,tütün,yerfıstığı,karpuz,üzüm..petrol
bulunan yerler batman,Siirt,Adıyaman-kahta
19 Doğu denizden uzak ve yüksek
olduğu için sıcaklık düşük,nüfus
seyrektir çünkü dağlık olması,endüstrinin
gelişmemiş olması,iklimin sert
olmasıdır.pamuk,şekerpancarı,tahıl,baklagil
tarımı yapılır…bölgenin temel geçim
kaynağı hayvancılıktır
20 İç Anadolu karasal iklime
sahip…en az yağış alan bölge…orman
örtüsü azdır çünkü yağış az
ve ormanların tahribi
21 Nüfus sayımı 10 yılda
bir yapılır
22 Nüfus artış
hızının çok yüksek olması,kalkınma
hızının düşmesine,çalışanlar
üzerinde genç ve çocuk yükünün
artmasına,işsizliğin artmasına,gelir dağılımındaki
dengesizliğe,iç göçlerin
hızlanmasına,doğal kaynakların hızla
tükenmesine,konut sorunlarının ve eğitim-sağlık
hizmetlerinin ortaya çıkmasına neden olur
23 İltizam:devlete ait bazı
gelirlerin tahsili,vergi çeşidi
24 Külliye,bir caminin çevresinde
medrese,kitaplık,hastane gibi yapıların
bütünüdür
25
Kazaskerler,adalet,eğitim,kültür ve din işlerine
bakar,kadıları tayin eder…şeyhülislam,padişahın
ve divan kararlarının İslam hukukuna uygunluğunu denetlerdi
ve fetva verirdi…nişancı=katip
26 2.meşrutiyetin ilanında
ittihat-terakki partisi etkili olmuştur
27 Tanzimat fermanıyla
yargı,vergi,askerlik ve eğitim sisteminde ıslahat yapıldı
28 TBMMnin
çıkardığı kanunlar :Hıyaneti
vataniye,ağnam vergisi artırıldı,tekalifi milliye
emirleri(ulusal yükümlülük),aşar vergisi
kaldırıldı
29 Haraç gavurlardan
alınır…cizye,gavurlardan askerlik bedeli olarak
alınır…aşar(öşür):ürünün
onda birini devlete vermesi dini..
30 Kabotaj kanunu,türk
limanları arasında yolcu ve yük taşıma
hakkının Türklere verilmesi
31 Halkevleri ve millet mekteplerini
Atatürk açmış..köy enstitüleri sonra
32 Milletler cemiyetine 32 de,balkan
antantına 34de,sadabat paktına 37de,birleşmiş
milletlere 45 de katıldık
33 Kentleşme oranı en çok
Marmara,en az karadenizde
34 Egede delta ovalarının ortak
özelliği: yerleşim yoğundur,önemli turizm merkezleri
bulunur,endüstri bitkileri daha fazla yetiştir,tarımsal alanlar
fazladır
35 Egede en çok
yetişenler:pamuk,incir,üzüm,tütün..ayçiçeğinde
marmara 1…antepfıstığı
güney…turunçgil Akdeniz
36 Araseçim iki genel seçim
arasında boşalan milletvekilleri için yapılan
seçim
37 Bakan izinliyse diğer bakanlardan
biri geçici olarak vekalet eder
38 Anayasada değiştirilemez ve
değiştirilmesi teklif edilemez maddeler :t.c
cumhuriyettir,başkent ankara,milli
marş,Türkiye atatürk
milliyetçiliğine bağlı bir devlettir
39 Ceza hukukunda örf,adet ve kısas
a yer verilmez
40 Hakimler görevlerinde
bağımsızdırlar,anayasaya kanunlara ve hukuka uygun olarak
vicdani kanaatlerine göre karar verirler
41 Tüzükleri bakanlar
kurulu çıkartır.üst hukuk kurallarına
aykırı olduğu gerekçesiyle tüzüklerin iptali
için danıştaya dava
açılır
42 TBMM nin
gönderdiği kanunları cumhurbaşkanlığı 15
gün içinde inceleyip yayınlar,veto…
43 Kanun ve tüzüklere
aykırı olan yönetmeliklerin iptali için danıştaya gidilir
44 Anayasa
mahkemesi 11 asıl,4yedek üyeden oluşur ;1962de kuruldu
45 Cezai sorumluluk 11 yaşın
tamamlanmasıyla başlar
46 Türk
vatandaşlığının kazanılmasında
öncelikle kan esası,istisnaen doğum
yeri esası benimsenir
47 Hakkında ceza davası
açılan kişiye,mahkumiyet veya beraat kararı verilinceye
kadar ‘sanık’denir
48 Bir kimsenin aynı zamanda birden
çok ikametgahı olamaz
49 Askerlikte ‘astın
üstü selamlamak zorunda olduğunu ‘düzenleyen
yazılı kural Þgörgü
kuralı hukuk kuralı haline gelmiş
50 Sıkıyönetim en fazla 6ay
için ilan edilir
51 Üstünlüklerine göre
anayasa >kanun>tüzük>yönetmelik>yönerge
52 Siyasi partilerin kapatılması
için anayasa mahkemesinde kapatma davasını Yargıtay
başsavcısı açar
53 Dernekler,kazanç paylaşımı
dışında belirli ve ortak bir amacı
gerçekleştiren kanunlardır
54 İşçi ile işveren
arasında yapılan sözleşmeye ’hizmet akdi’ denir
55 Cumhurbaşkanı yoksa yerine TBMM
başkanı vekalet eder
56 İlk büyük şehir
belediyesi 84 te kuruldu
57 Memurluğa giriş için 18
yaşını bitirmiş olunmalı
58 Devlet memurlarına getirilen
yasaklar:siyasi partiye girme,ticaret ve sanayi kuruluşlarında
görev alma ,hediye ve çıkar sağlama,kamu
görevleriyle ilgili olarak basın-yayın organlarına
bilgi-demeç verme
59 Amirine sözle
saygısızlık eden kişinin maaşından kesinti
yapılır
60 Çalışma –sosyal
güvenlik bakanlığının
bölge teşkilatı vardır
61 Memurların haftalık
çalışma süresi genel olarak 40 saat
62 Hizmetçi eğitim,hizmet
sırasında memurların yetiştirilmesi,verimliliklerinin
artırılması amacıyla yapılır
63 Belediye bütçesinin
kabulü belediye meclisinin görevidir
64 Anayasa kavramı ilk defa ABD de
kullanıldı(1787)
65 MGK nın
kararları hükümete tavsiye niteliğindedir
66 Gensorunun sonunda güvenoyuna
başvurulur
67 Kanunlara numara verilmesi 1920 de
başladı
68 Kanunların yayınlanması
resmi gazetede yapılır,resmi gazetede
yayınlanmadıkça bağlayıcı olmaz;kanunlar kural
olarak resmi gazetede yayımı tarihinde yürürlüğe
girer
69 Kanunun anayasaya aykırısı
için anayasa mahkemesine iptal davası TBMM üye tam
sayısının en az beşte biri kadar üyeler
açabilir
70 Kanun önerme yetkisi TBMM
üyelerine ve bakanlar kuruluna aittir
71 Herkes sağlıklı,dengeli bir
çevrede yaşama hakkına sahiptirÞ
82 anayasası
72 Bir geleneğin hukuk kuralı
haline gelebilmesi için :süreklilik,genel inanç ,devlet
desteği
73 Hakkında kanuni bir hüküm
bulunmayan meselede hakim örf-adetlere göre hükmeder
74 Anayasa hukuku,kişilerin temel hak ve
hürriyetlerini düzenler
75 Ishalat
fermanı ile azınlıklara memur olma ve kendi okullarını açma hakkı
verildi
76 Sened-i ittifak
ile padişahın yetkileri ilk kez
sınırlandırıldı
77 21 anayasası TBMM nin
kurucu meclis olduğunu….
78 Tekalif-i milliye kararları ekonomik
eksikliği gidermek amacıyla çıkartıldı
79 Mudanya ateşkes ile istanbulun yönetiminin TBMM ye
bırakılması İstanbul hükümetinin hukuken son
bulduğunun göstergesidir
80 23-38 arası dış politikada lozanda çözümlenemeyen sorunları
halletti(Montrö)
81 1ve2 .dünya savaşında
çok sayıda sivil vatandaşın ölmesi ‘sivil
savunma teşkilatı’nın kurulmasını zorlu
kıldı
82 dirlik sisteminin
amaçları:topraktan daha iyi yarar,devlet görevlilerinin
maaş karşılanma,vergilerin toplanmasını sağlamak
83 tımar sipahilerin
görevleri:köyün yöneticiliğini ve halkın
toprağı terk etmesini önlemek,halktan vergileri toplamak ve
devlete asker yetiştirmek…bu sistemin bozulma
nedenleri>savaşların uzaması,tımarların
rüşvetle satılması
84 18.yy ıslahatları:1.mahmut ordu,tabur,alaya ayrıldı…3.mustafa deniz mühendishani
hümayun…1.abdulhamit deniz harp
okulu,sürat topçuları geliştirildi…3.selim
nizamı cedit ocağı kurdu,vezir sayısı
sınırlandırıldı,Fransızca yabancı
dil,Avrupa örnek alınmaya başlandı
85 ıslahatlar öncelikle askeri
alanda görülür çünkü yenilgilere son vermek
için,ulema ve yeniçeriler ıslahatlara
imtiyazlarını kaybederler diye karşı
çıktılar
86 bağımsızlık
amacıyla isyan ederek içişlerine özerklik kazanan ilk
azınlık
Sırplardır.bağımsızlığını
kazanarak ayrılan ilk azınlık Yunanistan
87 Paris anlaşması ile Osmanlı
Avrupa devleti sayıldı,toprak bütünlüğü
Avrupa devletlerinin garantisi altında olacaktı>kendisini
koruyamayacak kadar güçsüz olduğunu gösterir.Belgrat
anlaşmasından sonra İngiltere,Fransa osmanlının
toprak bütünlüğünü korumaktan
vazgeçti,çünkü hammadde kaynakları ve pazar
olanaklarına ihtiyaç duymaları
88 2.mahmut
devrinde yeniçeri ocağı kaldırıldı,bundan sonra
ayaklanmalar azalmış ve ıslahatlar daha rahat
yapıldı.nüfus sayımı,posta
teşkilatı,ilköğretim zorunlu oldu.ilk defa avrupaya öğrenci gönderildi,bu batı
eğitiminin üstünlüğünü
kabuldür.tıp fakültesi,harp okulu açıldı..yerli
malın kullanılması içim gümrük vergisi
artırılır,kız rüştiyeleri açıldı
89 Fransız ihtilalinin
yaydığı fikirler:milliyetçilik,ulusal
egemenlik,,anayasacılık,insan
hakları,adalet,özgürlük,eşitlik
90 Sanayi
devrimi 18.yyda ilk olarak ingilterede
başlamış,başlamasında ilk önemli etken buhar
gücünün sanayiye uygulanmasıdır
91 1.dünya savaşının
temel nedeni sömürgeci devletlerin dünyayı yeniden
paylaşma istekleridir.en büyük rekabet ise İngiltere ve
Almanya arasında yaşandı
92 itilaf
devletleri:İngiltere,Fransa,Rusya
ittifak:Almanya,Avusturya,Macaristan,İtalya…italya,Avusturya
ile kuzey İtalya sorununu çözemediğinden üçlü
ittifaktan ayrılmıştır,bu boşluğu Osmanlı ve
Bulgaristan doldurmuştur
93 mondrosun”doğu
anadoluda 6 ilde bir karışıklık
çıkarsa,bu bölgeler işgal edilecektir”ilkesi
ile bu bölgelerde Ermenistan devleti kurmaya ortam hazırlanıyor
94 mondrosun”itilaf
devletleri güvenliklerini tehdit eden bölgeleri işgal edebilecekler”ilkesi bütün işgallerin
hukuksal gerekçesi olmuştur
95 1.dünya savaşı sonrası
rusyada komünizm,Almanyada
nazizm,italyada faşizm rejimleri
çıktı,bu rejimlerin ortak yönü çok partili
hayata karşı olmalarıdır
96 zararlı cemiyetler:mavri mira ve etniki eterye(yunan) taşnak ve hınçak(ermeni) Musevi(Yahudi)
97 Türklerin kurduğu zararlı
cemiyetler:sulh ve selameti Osmaniye,teali İslam,İngiliz
muhipler,Wilson prensipleri,hürriyet ve itilaf fırkası,kürt teali
98 Ulusal cemiyetler:Trakya paşaeli(ilk),İzmir müdafai
hukuk,hareketi milliye,kilikyalılar,şark
vilayetleri müdafaa,Trabzon muhafazai
hukuk,milli kongreÞsivas kongresinde”Anadolu
Rumeli müdafaai hukuk cemiyeti”adı
altında birleştirildi
99 Amasya genelgesinde”vatanın
bütünlüğü,milletin
bağımsızlığı tehlikededir” Þkurtuluş savaşının
gerekçesidir.ilk defa ulusal egemenlik anlayışı
vardır.yeni bir devlet kurulacağının
kanıtıdır.cumhuriyet düşüncesi
vardır…sonuç:>Atatürk görevinden
alındı
100Erzurum kongresinde “ulusal
sınırlar içinde vatan bir
bütündür,sınırlar Mondros imzalandığı
gün düşman işgaline uğramayan ve
çoğunluğu türk olan
bölgelerdir” Þhem saltanat,hem de ulusal
egemenlik savunuluyor;kamooyunun henüz bu
makamlara karşı çıkılmasına hazır
olmaması sebebiyle halkın tepkisini almamak için böyle
söylenmiştir…halk temsilcilerinin bir araya gelip kararlar
aldığı ilk kongredir